Mèo bị đau mắt, chảy nước mắt: nguyên nhân & cách xử lý

Mèo bị đau mắt, chảy nước mắt thường do viêm kết mạc (nhiễm khuẩn hoặc virus herpes, calici), dị vật, xước giác mạc hay dị ứng. Ca nhẹ có thể lau ghèn bằng nước muối sinh lý và theo dõi 1–2 ngày; nếu mèo nhắm nghiền một mắt, ghèn vàng xanh đặc hoặc mắt đục thì cần đi khám ngay. Dưới đây là chi tiết nguyên nhân, cách vệ sinh an toàn và dấu hiệu nguy hiểm.

Dấu hiệu mèo bị đau mắt

• Chảy nước mắt nhiều, đổ ghèn (trong loãng, hoặc vàng/xanh đặc).
• Đỏ mắt, sưng mí, lòng trắng đỏ.
• Nheo, nhắm một bên, hay dụi mặt vào đồ vật.
• Mắt đục, có màng, hoặc lồi/thụt bất thường.
• Kèm hắt hơi, sổ mũi (gợi ý bệnh hô hấp – herpes/calici).

Nguyên nhân thường gặp

• Viêm kết mạc do nhiễm khuẩn hoặc virus (herpesvirus, calicivirus) — rất phổ biến, hay đi kèm hắt hơi sổ mũi.
• Dị vật (bụi, cát, lông) hoặc xước/loét giác mạc do cào gãi, đánh nhau.
• Dị ứng, kích ứng khói bụi, hoá chất.
• Tắc tuyến lệ khiến nước mắt chảy tràn (hay gặp ở giống mặt tịt).
• Đôi khi là biểu hiện của bệnh toàn thân — ví dụ thể khô của FIP có thể gây triệu chứng ở mắt.

Chăm sóc tại nhà (ca nhẹ)

1. Vệ sinh nhẹ nhàng: dùng bông sạch thấm nước muối sinh lý (NaCl 0,9%) lau ghèn từ khoé mắt ra ngoài, mỗi mắt một miếng bông riêng.
2. Giữ môi trường sạch, ít bụi khói; cắt bớt lông quanh mắt nếu cọ vào.
3. Ngăn mèo gãi/dụi (có thể cần vòng chống liếm nếu bác sĩ khuyên).
4. Theo dõi sát 1–2 ngày; nếu không đỡ hoặc nặng hơn thì đi khám.

Khi nào cần đưa mèo đi khám ngay?

Hãy đến bác sĩ thú y ngay nếu: mèo nhắm nghiền một mắt vì đau, giác mạc đục/có vết loét, mắt sưng to, ghèn vàng-xanh đặc, hoặc kèm bỏ ăn, sốt, lờ đờ. Mắt biến chứng rất nhanh — chậm trễ có thể ảnh hưởng thị lực vĩnh viễn.

Phòng ngừa

• Tiêm phòng đầy đủ (vắc-xin có phần phòng herpes/calici gây bệnh mắt – hô hấp).
• Giữ chỗ ở sạch, thoáng, ít khói bụi; vệ sinh khay cát.
• Dinh dưỡng cho mắt: taurine và vitamin A rất quan trọng với thị lực của mèo; khẩu phần đủ đạm động vật, cân đối vi chất giúp mắt và cơ thể khoẻ (xem thực phẩm giàu taurine).

Dinh dưỡng chỉ hỗ trợ nền tảng — khi mắt đang có bệnh vẫn phải điều trị theo bác sĩ.

Nguồn tham khảo

• Cornell Feline Health Center — Viêm kết mạc ở mèo (tiếng Anh)
• International Cat Care — Mèo chảy nước mắt (tiếng Anh)
• Merck Veterinary Manual — Bệnh kết mạc ở mèo (tiếng Anh)