Bệnh FIP ở mèo: dấu hiệu, thể bệnh và có chữa được không?

Bệnh FIP ở mèo (viêm phúc mạc truyền nhiễm) do coronavirus đường ruột của mèo đột biến gây ra. Trước đây FIP gần như luôn gây tử vong, nhưng nay nhiều ca có thể chữa khỏi bằng thuốc kháng virus nếu được bác sĩ thú y chẩn đoán và điều trị đủ liệu trình. Dưới đây là FIP là gì, dấu hiệu của thể ướt và thể khô, FIP có lây không, có chữa được không — và khi nào cần đưa mèo đi khám ngay.

Bệnh FIP ở mèo là gì?

FIP (Feline Infectious Peritonitis) do một chủng coronavirus đường ruột của mèo (FCoV) đột biến gây ra. FCoV rất phổ biến và đa số mèo nhiễm chỉ bị rối loạn tiêu hoá nhẹ hoặc không triệu chứng; chỉ một tỉ lệ nhỏ mèo có virus đột biến và phát triển thành FIP. Bệnh hay gặp ở mèo con và mèo trẻ dưới 2 tuổi (khoảng 80% ca được chẩn đoán, theo International Cat Care), mèo sống trong môi trường đông đúc (trại, trạm cứu hộ) hoặc đang stress.

Hai thể bệnh & dấu hiệu mèo bị FIP

Dấu hiệu chung: sốt dai dẳng không đáp ứng kháng sinh, bỏ ăn, sụt cân, lờ đờ, lông xơ. Ngoài ra chia hai thể:

Thể ướt (tràn dịch)

• Bụng chướng to do tích dịch trong ổ bụng.
• Khó thở nếu dịch tích trong lồng ngực.
• Tiến triển thường nhanh hơn thể khô.

Thể khô (không tràn dịch)

• Hình thành các u hạt ở nội tạng.
• Triệu chứng ở mắt (đục, viêm màng bồ đào) và thần kinh (đi loạng choạng, co giật, thay đổi hành vi).
• Diễn tiến âm thầm, khó nhận biết hơn.

Bệnh FIP có lây không?

Đây là điểm nhiều người hiểu lầm: bản thân FIP hầu như không lây trực tiếp từ mèo bệnh sang mèo khác. Thứ lây qua phân (dùng chung khay cát) là coronavirus đường ruột FCoV — rất phổ biến và đa phần vô hại. Việc một mèo có phát thành FIP hay không phụ thuộc vào đột biến virus trong chính cơ thể bé cùng yếu tố miễn dịch, di truyền và stress.

Bệnh FIP ở mèo có chữa được không?

Tin tốt: FIP không còn là "án tử" như trước. Trước đây bệnh gần như luôn gây tử vong, nhưng hiện nay đã có các thuốc kháng virus (như remdesivir và GS-441524) giúp nhiều ca hồi phục nếu được chẩn đoán và điều trị đúng phác đồ, đủ liệu trình. Theo International Cat Care, các nghiên cứu năm 2022–2023 ghi nhận hơn 85% mèo FIP được điều trị bằng nhóm thuốc này đã khỏi bệnh. Tuy nhiên việc điều trị tốn kém, kéo dài nhiều tuần và phải do bác sĩ thú y chỉ định & theo dõi. Đừng vội bỏ cuộc, nhưng cũng đừng tự mua thuốc trôi nổi điều trị tại nhà.

Phòng ngừa & nâng đỡ mèo

• Giảm stress & không nuôi quá đông — yếu tố nguy cơ lớn của FIP.
• Vệ sinh khay cát sạch sẽ, tách khay giữa các bé để hạn chế FCoV lây lan.
• Cách ly & theo dõi mèo mới trước khi cho ở chung.
• Chăm sóc tổng thể tốt: ăn uống đủ chất, tiêm phòng các bệnh khác đầy đủ, khám định kỳ.

Hiện chưa có thức ăn hay thực phẩm bổ sung nào phòng hoặc chữa được FIP. Mèo đang điều trị cần ăn uống theo hướng dẫn của bác sĩ thú y. Với mèo con khoẻ mạnh, bạn có thể xem thêm dinh dưỡng cho mèo con.

Khi nào cần đưa mèo đi khám ngay?

Mèo (nhất là mèo con) sốt kéo dài, bỏ ăn, sụt cân, bụng to bất thường, khó thở hoặc có dấu hiệu ở mắt/thần kinh — hãy đưa đến bác sĩ thú y ngay. FIP càng được phát hiện sớm, cơ hội điều trị càng cao.

Nguồn tham khảo

• Cornell Feline Health Center — Viêm phúc mạc truyền nhiễm (FIP) (tiếng Anh)
• Cornell Feline Health Center — Thuốc GS-441524 điều trị FIP (tiếng Anh)
• International Cat Care — Bệnh FIP ở mèo: chẩn đoán và điều trị (tiếng Anh)