Mèo bị suy thận: dấu hiệu, nguyên nhân & cách chăm sóc

Mèo bị suy thận thường có dấu hiệu sớm là uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân dần và ăn kém. Nguyên nhân hay gặp nhất là tuổi già, ngoài ra còn do ngộ độc (hoa ly), tắc đường tiểu. Suy thận mạn (CKD) không chữa khỏi, nhưng đủ nước, chế độ ăn thận theo bác sĩ và khám định kỳ giúp bé sống thoải mái lâu hơn. Thận mèo bù trừ rất tốt nên bệnh thường âm thầm; nhận biết dấu hiệu sớm và khám định kỳ giúp kéo dài và cải thiện chất lượng sống của bé.

Bệnh thận ở mèo là gì?

Thận lọc chất thải và cân bằng nước – khoáng. Khi chức năng thận suy giảm, chất độc tích tụ trong máu. Có hai dạng: suy thận cấp (đột ngột, do ngộ độc, tắc nghẽn, mất nước — có thể hồi phục nếu xử lý kịp) và suy thận mạn CKD (tiến triển từ từ, thường ở mèo già — không chữa khỏi hoàn toàn, chỉ kiểm soát).

Dấu hiệu mèo bị suy thận

• Uống nước nhiều & đi tiểu nhiều hơn hẳn — dấu hiệu sớm hay gặp nhất.
• Sụt cân dần, ăn kém, kén ăn.
• Nôn, buồn nôn, hôi miệng mùi khai/amoniac.
• Lông xơ xác, mất nước, lờ đờ, ít vận động.
• Giai đoạn muộn: loét miệng, thiếu máu (nướu nhợt), yếu rõ.

Nếu thấy các dấu hiệu này, hãy đưa mèo đi khám để xét nghiệm máu & nước tiểu. Bác sĩ thường xếp bệnh thận mạn theo 4 giai đoạn của hệ thống IRIS (Hiệp hội Thận học Thú y Quốc tế) để chọn cách điều trị phù hợp.

Nguyên nhân & yếu tố nguy cơ

• Tuổi già — nguyên nhân phổ biến nhất của CKD.
• Ngộ độc: hoa loa kèn (lily) cực độc với thận mèo, chất chống đông (ethylene glycol), một số thuốc.
• Tắc nghẽn đường tiểu kéo dài (xem viêm đường tiết niệu / bí tiểu).
• Huyết áp cao, nhiễm trùng thận, bệnh di truyền (đa nang thận ở một số giống).

Chăm sóc mèo bị suy thận

Với CKD, mục tiêu là làm chậm tiến triển và giữ bé thoải mái:

• Đủ nước là ưu tiên số một — ưu tiên thức ăn nhiều ẩm, nhiều điểm uống, đài phun; bác sĩ có thể chỉ định truyền dịch dưới da tại nhà.
• Chế độ ăn thận theo chỉ định — thường giảm phốt-pho, đạm chất lượng ở mức phù hợp. Không tự ý đổi khẩu phần khi chưa hỏi bác sĩ.
• Thuốc theo bác sĩ (kiểm soát huyết áp, phốt-pho, buồn nôn, thiếu máu…).
• Khám & xét nghiệm định kỳ để theo dõi và điều chỉnh.

Phòng ngừa

• Cho mèo uống đủ nước quanh năm — thói quen ăn nhiều ẩm từ khi còn khoẻ rất có lợi cho thận.
• Tránh xa chất độc: hoa ly, chống đông, thuốc người.
• Khám định kỳ, mèo già xét nghiệm máu tầm soát thận 1–2 lần/năm — xem dinh dưỡng & chăm sóc mèo già.

Nguồn tham khảo

• Cornell Feline Health Center — Bệnh thận mạn ở mèo (tiếng Anh)
• International Cat Care — Bệnh thận mạn (CKD) ở mèo (tiếng Anh)
• IRIS — Hệ thống phân giai đoạn bệnh thận (tiếng Anh)